STORY-artwork-24

Kunstenares Sophie Calle en de essentie van empathie

Multi-Instrumental Maniac

  • Robin van den Maagdenburg
  • Art & Empathy
  • 3 min
  • Afscheid nemen van je geliefde, door de telefoon. Het overkwam kunstenares Sophie Calle. Haar vriend verbrak de relatie en liet haar achter in wanhoop. De volgende ochtend al besloot ze haar verdriet te transformeren, er een kunstproject van te maken. Ze interviewde vele vrienden en kennissen naar de meest pijnlijke gebeurtenis in hun leven en maakte er een boek van: Exquisite pain.

     

    Door de vele pijnlijke verhalen van haar vrienden, plaatste ze haar eigen liefdesverdriet. Ze herschreef haar eigen ervaring keer op keer. De tekst werd met iedere herhaling bondiger, de letters vervaagden. Door zich in te leven in het verdriet van anderen, kon ze haar eigen verdriet relativeren, zodat het uiteindelijk aan kracht verloor.

     

     

    inarticle (4)

     

     

    Toen ik zelf afscheid nam van een geliefde, leefde iedereen mee. Veel vrienden hadden goedbedoeld advies, gebracht vanuit empathie. Alleen lag in ieder advies het eigen verhaal van de adviesgever verscholen. Vrienden die vreesden voor hun eigen relatie, bekeken de keuze met argwaan. Vrienden zonder relatie, konden het wel begrijpen, haalden als voorbeeld hun eigen verbroken relatie aan. Een enigszins ontnuchterende ervaring vond ik toen. Totdat ik zag dat achter mijn eigen empathie hetzelfde mechanisme schuilt.

     

    Psychiater Bruce Perry stelt dat kinderen al vroeg empathie ontwikkelen, als ze het goede voorbeeld krijgen van hun ouders. Empathische ouders krijgen empathische kinderen. Ik denk dat het tegenovergestelde ook waar is. Ouders die voornamelijk met zichzelf bezig zijn, krijgen ook empathische kinderen. Dan wordt empathie een overlevingsmechanisme. Het is bizar hoe gevoelig kleine kinderen al zijn. Zodra ouders weinig aandacht voor een kind hebben, zal het kind ook zijn eigen aandacht verschuiven, naar de ouders (Alice Miller schreef hier een mooi boekje over: Het drama van het begaafde kind). Hierdoor zal een kind zijn innerlijke wereld, met alle eigen gedachten en gevoelens, op de laatste plek zetten. Dit patroon zal zich eindeloos blijven herhalen.

     

    Als we onbewust zijn van onze eigen gedachtes en gevoelens, zullen we anderen nodig blijven hebben om ons in te kunnen leven in onszelf.  Deze vorm van empathie is strategisch. Geen manier om iemand belangeloos te steunen, maar een manier om zelf houvast te vinden. Als we de troebele bron niet onderzoeken waaruit onze empathie ontstaat, dan kunnen we niet anders dan oordelen over de ander, zonder diegene echt te horen.

     

    Empathie is vrijwel altijd gekleurd, verstrengeld met je eigen ervaring of belang. Pas als je ook je eigen verhaal transparant weet te maken, kan daadwerkelijke empathie ontstaan. Je eigen verhaal ook een plek geven in het verhaal van een ander is dan ook geen egoïstische daad, het is de enige manier om elkaar echt te begrijpen. En misschien is dat wel de essentie van empathie.

     

     

    DUIK DE DIEPTE IN

    Bruce Perry – Why Empathy Is Essential

    Sophie Calle – Exquisite Pain 

    Interview: Het drama van het begaafde kind

     

    LIKE KROOKS ALS JE ONS TOF VINDT: